Jak długo trzeba płacić alimenty na dziecko?

Alimenty nie są „z automatu” do 18. roku życia

Wbrew powszechnej opinii, obowiązek alimentacyjny nie kończy się automatycznie z chwilą uzyskania przez dziecko pełnoletności. Owszem, 18. urodziny dziecka są pewnym punktem przełomowym - ale nie oznaczają automatycznego ustania obowiązku płacenia alimentów.

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych wobec dziecka tak długo, jak długo nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie.

Co oznacza „samodzielne utrzymanie się”?

Chodzi przede wszystkim o sytuację, w której dziecko podejmuje pracę zarobkową i jest w stanie pokrywać swoje podstawowe koszty życia. W praktyce oznacza to, że:

• jeśli dziecko kontynuuje naukę (np. w szkole średniej, na studiach dziennych czy podyplomowych), a jego dochody są niewystarczające do pokrycia kosztów życia - alimenty wciąż się należą,
• jeżeli dziecko rezygnuje z nauki, nie pracuje i nie wykazuje chęci usamodzielnienia się - rodzic może wnieść do sądu pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

W każdej sprawie sąd ocenia indywidualnie, czy dziecko rzeczywiście ma możliwość samodzielnego utrzymania się, czy nadal wymaga wsparcia finansowego ze strony rodziców.

Kiedy można przestać płacić alimenty?

Nie wystarczy, że rodzic uzna, iż „dziecko jest już dorosłe”. Aby zakończyć obowiązek alimentacyjny, należy:

• zawrzeć porozumienie z dzieckiem (jeśli obie strony się zgadzają, alimenty mogą zostać zniesione w drodze ugody),
• złożyć pozew o uchylenie alimentów do sądu - to sąd podejmie decyzję, czy obowiązek alimentacyjny powinien zostać zakończony.

Warto pamiętać, że alimenty są zobowiązaniem wynikającym z wyroku sądowego lub ugody, więc ich samowolne zaprzestanie może prowadzić do egzekucji komorniczej.

Co w sytuacji, gdy dziecko studiuje lub mieszka za granicą?

Jeśli dziecko kształci się, niezależnie od kraju, w którym to robi, i nie osiąga dochodów pozwalających na samodzielne życie - obowiązek alimentacyjny zazwyczaj trwa nadal. Nawet jeśli dziecko osiąga drobne dochody (np. z umowy zlecenia), sąd może uznać, że nadal wymaga wsparcia finansowego.

Podsumowanie

W polskim prawie nie ma sztywnej granicy wiekowej, po której rodzic przestaje być zobowiązany do płacenia alimentów. Wszystko zależy od sytuacji życiowej i finansowej dziecka. Obowiązek alimentacyjny może trwać znacznie dłużej niż do 18. roku życia - czasem nawet do ukończenia studiów.

Jeśli jesteś rodzicem i zastanawiasz się, czy nadal musisz płacić alimenty, lub jeśli jesteś pełnoletnim dzieckiem i nie otrzymujesz należnego wsparcia - skontaktuj się z Jackiem Szaflarskim, radcą prawnym z Bielska-Białej. Pomoże Ci ocenić sytuację i wskażę możliwe kroki prawne.