Stan opon a bezpieczeństwo na drodze. Kiedy zużyty bieżnik staje się realnym zagrożeniem

Prawo określa minimalną głębokość bieżnika na 1,6 mm. Warto jednak wiedzieć, że przyczepność spada wyraźnie już wcześniej. Przy około 3 mm opona letnia zaczyna tracić zdolność odprowadzania wody, co zwiększa ryzyko poślizgu na mokrej drodze, znanego jako aquaplaning. W praktyce granica 1,6 mm to absolutne minimum wymagane przepisami, a nie poziom, przy którym jazda jest jeszcze w pełni bezpieczna. Dla opon zimowych za rozsądną granicę uznaje się około 4 mm, poniżej których pogarsza się przyczepność na śniegu.

Sam pomiar jest prosty. Wystarczy wsunąć w rowek bieżnika monetę jednozłotową lub użyć wskaźnika zużycia, czyli niewielkiego progu umieszczonego w rowkach opony. Jeśli bieżnik zrównał się z tym progiem, opona kwalifikuje się do wymiany. Warto sprawdzać także równomierność zużycia - jeśli opona ściera się z jednej strony, może to świadczyć o źle ustawionej geometrii lub nieprawidłowym ciśnieniu.

Osobnym, często pomijanym czynnikiem jest samo ciśnienie w oponach. Zbyt niskie pogarsza stabilność auta, wydłuża drogę hamowania i przyspiesza zużycie, a zbyt wysokie zmniejsza powierzchnię styku z jezdnią. Ciśnienie warto sprawdzać co najmniej raz w miesiącu oraz przed dłuższą trasą, gdy auto jest bardziej obciążone. Prawidłowe wartości znajdziesz w instrukcji pojazdu lub na naklejce przy słupku drzwi kierowcy.

Równie istotny jest wiek opony. Guma z czasem twardnieje i traci elastyczność, nawet jeśli bieżnik wygląda na mało zużyty. Datę produkcji odczytasz z kodu DOT na boku opony - cztery cyfry oznaczają tydzień i rok produkcji. Opony starsze niż dziesięć lat powinny zostać wymienione niezależnie od wyglądu, a producenci zalecają ostrożność i dokładniejszą kontrolę już po sześciu, siedmiu latach użytkowania.

Nie bez znaczenia jest też dopasowanie opon do pory roku. Choć w Polsce nie obowiązuje formalny nakaz zakładania opon zimowych, w niskich temperaturach mieszanka opony letniej twardnieje i traci przyczepność nawet na suchej nawierzchni. Zimą, na śniegu i lodzie, różnica w drodze hamowania między oponą letnią a zimową bywa ogromna - i to często ona stoi za stłuczkami przy pierwszych przymrozkach.

Ma to szczególne znaczenie w regionie bielskim i na drogach Beskidów, gdzie kręte trasy, podjazdy i strome zjazdy stawiają przed oponami wyższe wymagania. Na górskim zjeździe dobra przyczepność i sprawne hamowanie są kluczowe, a przy zmiennej pogodzie warunki potrafią zmieniać się niemal z kilometra na kilometr.

Dbałość o opony to jeden z najprostszych sposobów ograniczenia ryzyka na drodze. Regularna kontrola bieżnika, ciśnienia i ogólnego stanu opon zajmuje kilka minut, a bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo. Gdy przychodzi czas na wymianę, opony można dziś kupić także przez internet - w sklepach takich jak BEIZ da się porównać tysiące modeli według rozmiaru lub auta i zamówić dostawę bezpośrednio do wybranego warsztatu montażowego. Kluczowe jest jednak nie samo miejsce zakupu, lecz to, by nie odkładać wymiany zużytych opon na później.